TÜRKİYE’DE BAZI KENTLERİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN COĞRAFİ GÖSTERGELERLE BELİRLENMESİ
(DETERMINATION OF SUSTAINABILITY LEVELS OF SOME CITIES IN TURKEY TO SOME GEOGRAPHICAL INDICATORS )

Yazar : Çiğdem ÜNAL    
Türü :
Baskı Yılı : 2012
Sayı : Volume 5 Issue 7
Sayfa : 847-871
1616    2039


Özet
Türkiye’nin Avrupa Birliği giriş sürecinde kentsel politikaları ve kentsel yaşamı en çok tartışılan konulardan biri haline gelmiştir. Öncelikle, kentsel alanda AB ölçütlerini yakalayan ülkelerin, diğer alanlarda oluşturacağı politikalar da daha kolay ve gerçekçi olmaktadır. Ülkelerin dengeli kalkınma süreçlerinde, sürdürülebilir kentleşme politikaları aynı zamanda ekonomik kalkınmayı da hızlandırıcı bir rol oynayabilmektedir. Kentler sadece gelişmekte olan fiziksel mekanlar olarak düşünülmemelidir. Zira kentlerin fiziksel boyutu sosyo-ekonomik boyutuyla da yakından ilişkilidir. Kentsel arazilerdeki her türlü kullanım, bu arazilerin büyüklüğü ve niteliği, kentlerdeki sosyal yaşamı ve sürdürülebilirliği etkilemektedir. Günümüzde sürdürülebilir kentleşme olgusu, giderek daha önem kazanmakta, bir ilke olarak benimsenmektedir. Gelişmiş ülkeler sürdürülebilir kentlere ulaşmak için sürekli yeni politikalar geliştirmekte ve uygulamaktadırlar. Türkiye’de kentleşme sürecinde sürdürülebilir kentleşme ilkelerini göz önünde bulundurarak; öncelikli sorunları tespit etmek zorundadır. Türkiye’deki kentlerin Avrupa kenti ölçütlerine uygunluğunu ve sürdürülebilirliliğini sağlıklı biçimde çözümleyebilmesi, her sorun alanına ilişkin ayrıntılı çalışmalar yapılmasını gerektirmektedir. Son yıllarda sürdürülebilir kentleşme politikalarıyla ilgili önemli adımlar atılmıştır. Ancak kentlerdeki mevcut durumu ortaya koyacak çalışmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Bu araştırmada seçilen bazı kentlerin coğrafi göstergelere göre sürdürülebilirliği belirlenmeye çalışılmıştır. Sağlık göstergeleri dikkate alındığında; Ankara, Edirne, İstanbul, İzmir sürdürülebilirliği en iyi olan kentlerdir. Diğer bir gösterge grubunu oluşturan eğitim göstergelerinde Trabzon, Konya, Erzurum, Ankara ilk sıralarda yer almaktadır. Göstergeler tümüyle değerlendirildiğinde; Edirne, İzmit, Ankara, Zonguldak sürdürülebilirliği en iyi olan kentlerin başında gelirken; Kars, Diyarbakır ve Siirt sürdürülebilirliği en yetersiz olan kentler olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler
kent, sürdürülebilirlik derecesi, gösterge

Abstract
Urban policies and urban life is one of the most frequently discussed matters in Turkey’s entry process to European Union. Principally, the policies to be formed by countries , which met the criteria in urban case, are much more easier and realistic in the policies they will form in the other fields. Sustainable urbanization policies may play an important role in the acceleration of economic development in the countries’ processes of stable development, at the same time. Cities should not be seen only as developing physical places. Because, the physical extent of cities are directly related to socio-economic status of the cities. The land-use in the urban lands, the size and quality of these lands effect social life and sustainability in cities. Today, the phenomenon of “sustainable urbanization” is becoming more more important, and it is adopted as a basis. Developed countries consistently develop new policies and implement these policies to have sustainable cities. Considering basic sustainable urban criteria, Turkey must determine prior problems in the urbanization process. To make a better analysis of the cities’ conformity to Europian urban criteria and sustainability in Turkey , it is essential to do comprehensive researches on each problematic side. In recent years, there have been important steps related to ubanization policies. However, there are only a few studies that have focused on the current situation of cities. In this study, it was tried to determine the sustainability levels of some selected cities according to some geographical indicators. To geographical indicators, Ankara, Edirne, İstanbul, İzmir are the cities which have the best sustainability levels. To education indicater, the other indicator group, Trabzon, Konya, Erzurum, Ankara come to the front. When indicators are wholly analyzed, Edirne, İzmit, Ankara, Zonguldak are the cities which have the highest sustainibility while Kars, Diyarbakır and Siirt are the cities which have the lowest sustainibility. <

Keywords
city, sustainibility level, indicator