Summary


HEINRICH BÖLL’ÜN “DOKUZ BUÇUKTA BİLARDO”ADLI ESERİ VE TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN GIDEON TOURY’NİN EREK ODAKLI KURAMINA GÖRE KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ
Bu çalışmanın amacı Nobel ödüllü ünlü Alman yazar Heinrich Böll’ün 1959 yılında yayımladığı “Dokuz Buçukta Bilardo (Billard um halb zehn) ” adlı romanı ile farklı çevirmenler tarafından farklı tarihlerde çevirisi yapılmış olan üç ayrı çevirinin karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Eserler incelenirken ilk olarak süreç öncesi normları, yani dışsal görünümleri, kapak sayfaları, metin içi bölümleri vb. ölçütler göz önünde bulundurulup, sonra çalışmanın amacı kaynak metinden rastlantısal seçilmiş cümle çevirileri ele alınıp, eşdeğerleri bulunmuştur. Kaynak metindeki metinler ile çevrilen metindeki eşdeğerleri arasındaki ilişki Gideon Toury’nin erek odaklı çeviri kuramına göre incelenmiştir. Çeviri normlarının incelenmesinde, süreç öncesi normlar ve çeviri süreci normlarına yer verilmiştir. Sonra eserin çözümlenmesine yer verilmiştir. Sonuç olarak Gideon Toury’nin erek odaklı kuramına göre incelenen üç çeviri eserde kullanılan çeviri stratejileri aynı olsa da, kaynak metne yakın yakın ise “yeterli”, erek metne yakın ise “kabul edilebilir” olarak değerlendirilmektedir. Yapılan çevirilerde en çok birebir çeviri, yer değiştirme, çıkarma, ekleme, uyarlama, yorumlama ve yerlileştirme stratejilerine başvurulmuştur. İnceleme sonunda çeviriler değerlendirildiğinde her üç çeviri de hem kaynak metin dil ve kültüre yakın olduğu için yeterli ve hem de erek metin, dil ve kültüre yakın olduğu için kabul edilebilir bir çeviri olarak değerlendirilmiştir.

Keywords
Çeviri, Erek Odaklı Yaklaşım, Çeviri Stratejileri, Yeterli, Kabul Edilebilir