Summary


DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ TUTUKLU GAZETECİLER SORUNU
Olayları, olguları ve fikirleri farklı yöntemlerle okuyucuya aktarılmasında aracılık eden gazeteler, Türkiye’nin çok partili hayata geçmesiyle birlikte siyasal yapıyı doğrudan etkileyen bir yapı kazanmıştır. 1946 Seçimlerinden 1950 Seçimlerine kadar geçen sürede gazeteler, ilk defa iktidar mücadelesi içindeki partilerin siyasi propagandalarına yer vermişlerdir. Bu dönemde gazetecilerin siyasi görüşleri doğrultusundaki yazıları, demokrasinin gelişmesinde etkili olmuştur. 1950 Seçimleri öncesi vaatler gazetelerin manşetlerini süslemektedir. Toplumun her kesimine özgürlük ve mutluk vaatleri içinde bulunan Demokrat Parti, seçimler öncesi iktidara en yakın parti olmuştur. Liberal söylemlerle ile iktidara gelme mücadelesi veren DP’nin vaatlerinden basında nasibini almıştı. Seçimden sonra tek başına iktidar olan DP, basına verdiği sözleri yerine getirmiştir. Bu doğrultuda basın özgürlüğünün ön planda tutulduğu ve basın işgücünü koruyucu iki kanun yürürlüğe girmiştir. Gazete patronlarının ve gazetecilerin sorunları, hükümet tarafından ciddiye alınmakta ve çözülmeye çalışılmaktadır. Basın-hükümet ilişkileri üç yıl boyunca hiç olmadığı kadar iyi düzeyde seyretmiştir. Basın-hükümet arasındaki iyi hava 1954 Seçimleri öncesi bir anda tersine dönmüştür. Hükümet için muhalif yazarlar, seçim öncesi büyük tehlike oluşturmaktaydı. Bu tehlikenin ortadan kaldırılma düşüncesi, basın özgürlüğü ile bağdaşmayan bir kanunla olmuştur. Neşir Yoluyla Veya Radyo İle İşlenecek Bazı Cürümler Hakkında Kanunun, Türkiye’de muhalif yazarları susturmayı hedeflemiştir. Kanun en can alıcı noktası ise gazeteciye ispat hakkının tanınmamasıdır. Kanun yürürlüğe girmesi ile birlikte bir anda mahkemelerde yargılanan gazeteci sayısı binli sayılara ulaşmıştır. Gazeteciler, eleştiri özelliği taşıyan yazıları, yazamayacak duruma gelmişlerdir. Gazeteciler neredeyse her gün mahkûm olan gazetecilerin haberini vermekteydi. DP iktidarının son yıllarında Türk basınının en önemli sorunu, hapisteki gazeteciler olmuştu.

Keywords
Türk Basın Tarihi, Demokrat Parti, Basın Kanunu, Türk Siyasi Tarihi, Basın Özgürlüğü