Summary


İLK SONAT-RONDONUN İZİNDE: İKİ YAYLI KUARTET
Sonat-rondo, çoğunlukla sonatların, konçertoların, senfonilerin ve benzeri eserlerin final bölümlerinde yer bulan ve yaygınlıkla ABA C ABA biçiminde formüle edilen bir form türüdür. Burada, ikinci episod olan C kimi eserlerde yeni bir tematik malzemeye sahipken, kimi eserlerde ise bir Gelişme bölümü olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu episodun ardından gelen ABA tekrarının kısaltıldığı, hatta A bölmelerinin ihmal edildiği durumlarla karşılaşılması da olasıdır. “İlk sonat-rondonun mucidinin kim olduğu”, bugün dahi net biçimde yanıtlanamamış bir sorudur. Yapılan literatür taraması sonucunda şu 4 eserin ismine ulaşılmaktadır: 1) Joseph Haydn. Yaylı Kuartet, Hob.III:3, Re Majör, V. Bölüm (1764)? 2) Wofgang Amadeus Mozart. Yaylı Kuartet, Nr. 4, KV 157, Do Majör, III. Bölüm (1773) 3) Joseph Haydn. Senfoni, Hob.I:64, La Majör, IV. Bölüm (1775) 4) Joseph Haydn. Senfoni, Hob.I:77, Si bemol Majör, IV. Bölüm (1782) “Anılan bu eserlerden herhangi biri, bugünkü normlarda bir sonat-rondo mudur?” Bu sorunun yanıtını bulmak üzere bir dizi çalışma başlatılmıştır. Bu çerçevede, 2017’de Marmaris’te gerçekleştirilen 3. Uluslararası Müzik ve Dans Kongresi’nde Haydn’ın 64. ve 77. senfonilerinin ilgili bölümleri ele alınmış ve her iki eserin de sonat-rondo formunda olmadığı nedenleriyle birlikte ortaya koyulmuştur. Bu çalışmada ise Mozart ve Haydn’ın yukarıda anılan yaylı kuartetlerinin ilgili bölümlerinin form yapıları incelenecek ve hangisinin ilk sonat-rondo örneği olarak kabul edilebileceği ortaya koyulacaktır.

Keywords
Sonat-Rondo, Form Analizi, Haydn, Yaylı Kuartet, Hob.III:3, Mozart, Yaylı Kuartet, Nr.4, KV 157