GARİB-NAME’DE BİTKİ ADLARI VE KAVRAM ALANLARI
(PLANT NAMES AND CONCEPT AREAS IN GARİB-NAME )

Yazar : Nadir İLHAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : Number: 73
Sayfa : 123-133
23    30


Özet
Eserlerini Türkçe yazan şair ve yazarlar eserlerinde Türkçenin söz varlığını sağlam bir şekilde kullanmışlardır. Türkçenin temel kelimeleri olan fiilleri, organ adları yanında, Türkçe dini terimleri, bitki ve hayvan adlarını da halk arasında bilinen yaygın şekilleriyle eserlerine yansıtmışlardır. Bu şair ve yazarlar da bu dönemde Arapça ve Farsça ile eser yazanlar gibi medrese tahsili görmüş kişilerdir. Aynı zamanda bu dillerle yazılmış eserleri Türkçeye çevirebilecek kadar bu dillere hâkim olan sanatkârlardır. Eserini Türkçenin istiklali Türk milletinin itibarı için yazan Âşık Paşa da Garib-namesinde Türkçeyi en saf şekliyle işlemiştir. Eserini oluştururken Türkçe kelimeler yanında herkesin bildiği Arapça Farsça kelimelere de yer vermiştir. Âşık Paşa da Garib-namesinde işlediği konular dolayısıyla bitki adlarına ve bitkilerle ilgili kullanımlara yer vermiştir. Bitki adlarıyla ilgili kullanımlar temel anlamlarıyla bitkilerden bahsedildiği bölümlerde kullanıldığı gibi bir kısım tasvir ve anlatımlarda da bitki adlarına yer verilmiştir. Döneminde önemli ekonomik değere sahip olan bitkilerin adları metinde daha çok yer almıştır. Dönemin en önemli ekonomik değerlerinden olmasından dolayı bitkiler içerisinde en çok yimiş ve buğday kelimelerine yer verilmiştir. Bitki adları ve bitki adlarının ilişkilendirildiği kavram adlarının kullanımında Türkçe kelimeler yanında Arapça ve Farsçadan dilimize giren ve herkesin bildiği alıntı kelimeler de anlatım ve tasvirlerde kullanılmıştır. Bazı bitki adları için sadece Türkçe kelimeler kullanılırken bazı bitki adlarının Türkçeleri ile beraber Arapça ve / veya Farsça karşılıkları da Garib-nâme metinde yer almıştır.

Anahtar Kelimeler
Aşık Paşa, Garib-Name, Bitki Adları

Abstract
The poets and writers who wrote their works in Turkish used the vocabulary of Turkish firmly in their works. The main words of the Turkish verbs, along with the names of organs, Turkish religious terms, plant and animal names are known among the public by reflecting the common works. These poets and writers were the ones who had been educated in the madrasah such as those who wrote in Arabic and Persian. At the same time, these languages are written in these languages are able to translate the works of these languages. Âşık Pasha writes his work for the prestige of the Turkish nation and his Garib-name in his purest form. While creating his work, he also included Arabic words in Arabic, which are known by everyone besides Turkish words. Âşık Pasha also used the names of plants and plant uses due to the subjects that he worked in the Garib-names. Plant names are used in the basic meanings of the plants used in the sections mentioned in some of the descriptions and descriptions of plant names are given. The names of the plants with significant economic value during the period were more common in the text. The most important economic values of the period of the plants in the walnut and wheat words are included in the most. Turkish words for plant names and related concept names have been used. Besides, foreign words, which are known to everyone from Arabic and Persian languages, are used for plant names. For some plant names, only Turkish words were used, while Arabic and / or Persian equivalents of some plant names together with Turkish were included in the Garib-nâme text.

Keywords
Âşık Pasha, Garib-Name, Names of Plants